Lead Image 1:
Lead image TXT 1: Links de oude schets en rechts de nieuwe situatieschets met meer aandacht voor biodiversiteit. Foto: Energie Coöperatie Vorden
Lead Image 2:
Lead image TXT 2: Solarpark De Kwekerij in Hengelo. Foto: Omroep Gelderland
Erik en Marc zijn energieboswachters. Foto: Omroep Gelderland

Erik en Marc zijn energieboswachters. Foto: Omroep Gelderland

VORDEN - Tal van zonne- en windmolenparken geven inmiddels kleur aan Gelderland. Maar veel ruimte voor biodiversiteit is er niet en dat terwijl er tal van mogelijkheden zijn om planten en dieren de ruimte te geven. Natuur en Milieu Gelderland is het afgelopen jaar een cursus gestart om dat te bevorderen. Tweeëntwintig Gelderlanders mogen zich inmiddels energieboswachter noemen en Marc en Erik zijn er daar twee van.

"De titel energieboswachter sprak me aan", zegt Marc Vervoort. Samen met Erik Nijhoff en een aantal anderen ontwikkelen ze bij de voormalige waterzuivering in Vorden een zonnepark. "De 630 zonnepanelen worden half augustus geplaatst, als de bouwvak voorbij is", zegt Marc.

Maar als je op de tekeningen kijkt, dan is er niet echt gedacht aan biodiversiteit, oftewel de verscheidenheid aan leven in een bepaald gebied. "Nee dat klopt", beamen beiden. "We zijn al een hele tijd bezig met het ontwikkelen van dit zonnepark en we hebben nooit stilgestaan bij de natuur", zegt Marc. "Het is natuurlijk heel erg makkelijk om panelen te plaatsen en daar een groot hek omheen te zetten", vult Erik aan.

Kijk naar een reportage:

Natuur en Milieu Gelderland vindt dat de cursus hard nodig is: "Ik zeg altijd we hebben aan de ene kant een klimaatcrisis, maar aan de andere kant ook een biodiversiteitscrisis", begint Nando Habraken. "Die klimaatcrisis proberen we te overwinnen door de energietransitie goed op gang te brengen. Maar daar hoort ook bij dat we de biodiversiteit - die echt ziek is op dit moment - gaan oplossen."

Je hoeft geen ecoloog te zijn

Uit een publicatie van de Wageningen Universiteit blijkt dat er veel meer gedaan kan worden om de biodiversiteit bij zonneparken te verhogen. “Tot 2050 voorzien we in een behoefte aan tenminste 30.000 ha zonneparken op het land”, zegt ecoloog Friso van der Zee. “In dit dichtbevolkte land kunnen we ons, zeker gezien het grote verlies aan biodiversiteit, niet veroorloven om slimme functiecombinaties te negeren. Maar dan moeten we wel weten wat de effecten van verschillende ontwerpen en beheersvormen zijn op de biodiversiteit, de bodem, het landschap en zelfs de voedselproductie”

Gemeenten kunnen eisen stellen bij het verlenen van vergunningen, maar ook energieboswachters hebben daar vanaf nu een belangrijke rol in. Het zijn mensen die ambtenaar zijn, bij een een energiecoöperatie zitten of gewoon geïnteresseerd zijn in de energietransitie en biodiversiteit. Of je daarvoor ecoloog moet zijn? "Nee hoor, helemaal niet", zegt Van der Zee. "Wij proberen in die cursus op een heel laagdrempelige manier mensen iets uit te leggen over acties die je zou kunnen ondernemen als je bijvoorbeeld betrokken bent bij een energiecoöperatie en aan de vooravond staat van de aanleg van een zonnepark."

De cursus bestond afgelopen jaar - door corona - grotendeels uit online-bijeenkomsten. Daarnaast hebben de deelnemers in groepjes een opdracht uitgevoerd voor het ontwikkelen van biodiversiteit in een zonne- of windmolenpark.

Vorden past plannen aan

Marc en Erik hebben de afgelopen maanden de cursus gevolgd en willen de plannen voor hun eigen zonnepark aanpassen. "We zijn nu wel wat laat, omdat de aanleg van de panelen zelf nu natuurlijk al in gang is gezet", legt Marc uit. "Maar door de cursus heb ik wel geleerd dat het helemaal niet zo heel erg moeilijk is om ook rekening te houden met de planten en dieren. We hebben schetsen gemaakt en willen het plan aanpassen." Zo willen ze bijvoorbeeld takken en stenen neerleggen waar vogels en knaagdieren op afkomen.

Links de oude schets en rechts de nieuwe situatieschets met meer aandacht voor biodiversiteit. - Foto: Energie Coöperatie Vorden

Toch gaat het niet direct gebeuren. Om het park natuurinclusiever te maken, moet er geld beschikbaar komen. "We willen het namelijk dan ook echt goed doen en daarom willen we een ecoloog inschakelen", zegt Marc.

Ultieme voorbeeld ligt een paar kilometer verder

Op een steenworp afstand, aan de rand van Hengelo, ligt Solarpark De Kwekerij. Als je dit park bekijkt dan begrijp je dat er tal van mogelijkheden zijn om biodiversiteit te creëren. Je kunt daar tussen de panelen doorwandelen terwijl je omringd wordt door allerlei kleuren bloemen, je vlinders ziet rondfladderen en hommels, vliegen en bijen in en uit een insectenhotel ziet komen. Het park wordt in verschillende onderzoeken als ultiem voorbeeld genoemd. "Hier zie je dat de energietransitie en het vergroten van de biodiversiteit heel goed samengaan", zegt Habraken.

Solarpark De Kwekerij in Hengelo - Foto: Omroep Gelderland

Bewustwording

Zoals het in Hengelo is, kan en hoeft het natuurlijk niet altijd. Ook op kleine schaal kun je biodiversiteit al vergroten. Habraken is blij dat de energieboswachters de plannen in Vorden gaan aanpassen en meer ruimte ontwikkelen voor biodiversiteit. "We willen deelnemers bewust maken van de mogelijkheden", zegt hij. "Als je ziet dat ze hier uiteindelijk de plannen toch gaan aanpassen, dan is dat een goed resultaat." Volgend jaar krijgt de cursus een vervolg. "Er zijn nu al inschrijvingen, zo populair is het", benadrukt Habraken.

Terug naar Marc en Erik die niet kunnen wachten tot de panelen worden aangesloten. Als het goed is, gaat dat begin september gebeuren. Daarna kunnen ze volop aan de slag in hun nieuwe rol van energieboswachter. Of ze altijd al boswachter wilden worden? "Nee hoor", zegt Erik. "Het is op mijn pad gekomen, maar ik ben blij dat ik dit gedaan heb."

Deel dit artikel