Angst voor de wolf: terecht of niet? - RN7

Een wolf op de Veluwe. Foto: ANP

Een wolf op de Veluwe. Foto: ANP

ARNHEM - De wolf waart rond op de Veluwe en dat houdt de gemoederen flink bezig. Nu de eerste anonieme schutter het heft in eigen hand heeft genomen, blijkt dat in Gelderland veel angst voor het dier heerst. Hoe terecht is die vrees?

We doken in een vooraanstaand onderzoek en legde situaties voor aan Leo Linnartz: de wolvenexpert van natuurorganisatie ARK Natuurontwikkeling.

Zie ook: Blije boer in Stroe: 'Geweldig dat de wolf is doodgeschoten'

Welke wolf woont hier?

Hoe lang is die wolf hier en waar komt hij vandaan? "In 2018 kregen we vanuit Duitsland de eerste wolvin op de Veluwe", vertelt Linnartz. "Daar kwam een mannetje bij en sinds 2019 hebben we hier een wolvenpaar met jongen: een roedel."

De wolf loopt hier dus al drie jaar rond. Hoe weten we dat het een Duitse wolf is? "We doen DNA-onderzoek naar wolvenuitwerpselen", legt Linnartz uit. "Daar staat een uniek genetisch profiel in dat we vergelijken met het profiel van wolven uit andere landen. Daarin zien we dat 'onze Duitse wolven' oorspronkelijk uit Polen en de Baltische Staten komen."

Zwervende wolven

Op de Veluwe leeft dus een roedel. Hoe werkt dat en is dat gevaarlijk? "Een roedel wolven is voor de mens niet gevaarlijk", gaat hij verder. "Zo'n roedel heeft een vast territorium en blijft daar. Andere wolven zijn daar niet welkom. Tenzij een wolf een nieuwe partner zoekt omdat de vorige is overleden. Zo'n potentiële partner wordt niet verjaagd."

Je kunt de wolf met je blote handen aan

Hoe zit het dan met alleenstaande wolven die zwerven? "Jonge wolven die de roedel verlaten gaan zwerven. Ze zijn schuw, slaan snel op de vlucht en zoeken hun eigen plek. Die gaan de confrontatie met mensen ook niet aan. Ze begeven zich wel op vreemd terrein. Als onervaren wolf kunnen ze voor makkelijke prooien kiezen. Denk dan aan schapen en geiten die onbeschermd in een wei lopen, al eten ze liever reeën omdat daar geen wol in de weg zit."

'Je bent sterker dan de wolf'

Maar wat nou als er een wolf op je afkomt? Wat moet je dan doen? "Een foto maken", lacht Linnartz. "Want dat is zeer zeldzaam. Ze rennen vrijwel altijd weg. Vallen ze toch aan, dan is de kans groot dat je hem met je blote handen kunt afweren. Of je pakt een steen. Je bent sterker dan de wolf. In de strijd tussen mensen en wolven zijn we al meer dan 100.000 jaar de bovenliggende partij. Het grootste gedeelte van die tijd vochten we met stokken en stenen. Alleen kleine oma's en kleine kinderen zouden het kunnen afleggen tegen de wolf. De kans dat je een wolf tegenkomt blijft extreem klein."

In de strijd tegen wolven zijn we al meer dan 100.000 jaar de bovenliggende partij

"De kans dat je te grazen genomen wordt door een zwijn is groter. En als je dan toch voor een dier moet oppassen, kijk dan vooral uit voor teken. Word je in het extreme geval toch gebeten door een wolf, ga dan zo snel mogelijk naar de dokter voor een vaccin tegen hondsdolheid."

Wanneer valt een wolf aan?

Wolvenaanvallen zijn zeer zeldzaam. Dat blijkt ook uit het gigantische onderzoek van John D.C. Linnell. Hij onderzocht alle wolvenaanvallen wereldwijd in de hele 20e eeuw. Conclusie: In Europa zijn in de hele vorige eeuw vier mensen gedood door gezonde wolven. Linnell noemt wel vier situaties waarin wolven gevaarlijk zijn: bij hondsdolheid, provocatie, te weinig prooien en verlies van angst voor mensen.

Een hondsdolle wolf bijt alles wat hij tegenkomt en verspreidt met iedere beet de ziekte. Het RIVM meldt dat onbehandelde hondsdolheid altijd dodelijk is voor mensen. In West-Europa is het virus uitgeroeid, maar in Polen komt het nog voor.

Toch vreest Linnartz er niet voor. "In het hele verre oosten van Polen bestaat hondsdolheid. De bijtfase is de laatste fase van de ziekte en duurt maar een dag. Dan is de wolf dood. Een zieke wolf in Oost-Polen is simpelweg te zwak om Nederland te bereiken. Wolven hebben weinig contact met vreemde soortgenoten, dus ook op die wijze zullen ze het virus niet snel hier brengen. Bovendien strijdt de EU hard tegen dit virus door zowel wilde dieren als huisdieren te vaccineren."

Het is anders bij honden

Ook voor provocatie en een gebrek aan prooien vreest Linnartz niet op de Veluwe. "Een wolf is echt heel bang voor mensen. Ik heb gezien hoe in Zweden onderzoekers bij wolvenpups konden komen zonder dat de moederwolf iets deed. Ze gaan het gevecht met de mens gewoon niet aan."

Dat is volgens hem anders bij honden. "Als een blaffende hond in de kern van het territorium komt en een bedreiging vormt voor de welpen, is de kans groot dat hij aangevallen wordt. Maar dat doen zwijnen ook. Een zwervende wolf zonder territorium zal een hond liever ontwijken."

Een gebrek aan prooidieren ziet hij op de Veluwe niet gebeuren. "Tenzij er extreem veel geschoten wordt of er door een virus massaal hoefdieren sterven."

Wolf mag niet wennen

"Als de wolf went aan mensen is dat een recept voor ellende", rondt Linnartz af. "Dat kan als hij bijgevoerd wordt, zoals we op de Veluwe bij zwijnen zien. Dan vlucht hij niet meer, maar zoekt hij mensen op. Het is dan een kwestie van tijd voor het eerste bijtincident zich voordoet. Wolven die bijten of geen angst kennen voor mensen worden afgeschoten. Dat staat in ieder land met wolven in de wet, want het is gewoon te gevaarlijk."

Kortom: zolang de wolf wild blijft, vormt hij geen gevaar. Wandelaars die in wolventerritorium lopen, wordt wel aangeraden om honden aangelijnd te houden. En natuurlijk een camera bij zich te hebben.

Deel dit artikel