Omwonenden asfaltcentrales gaan directies persoonlijk aansprakelijk stellen voor gezondheidsschade - RN7
Lead image 1:
Lead image TXT 1: Een berichtje van de inspecteur van de ODRN. Foto: Vereniging Dorpsbelang Hees
Ankeiler: Omwonenden van asfaltcentrales uit verschillende plaatsen, waaronder Nijmegen, gaan de directies van die fabrieken persoonlijk aansprakelijk stellen voor gezondheidsschade.

NIJMEGEN - Omwonenden van asfaltcentrales uit verschillende plaatsen, waaronder Nijmegen, gaan de directies van die fabrieken persoonlijk aansprakelijk stellen voor gezondheidsschade.

Dat is een van de uitkomsten van een eerste bijeenkomst van mensen die in de buurt wonen van de asfalt producerende bedrijven in Nijmegen, Bergen op Zoom, Den Bosch, Eindhoven en Stein.

Asfalt Stinkt Landelijk

Omwonenden van die fabrieken hebben onlangs besloten de handen ineen te slaan om samen een vuist te kunnen maken tegen de overheid, door wie ze zich totaal niet gehoord voelen. Dinsdagavonden waren ze bij elkaar voor een eerste overleg. De voorlopige werktitel van het actiecomité is Asfalt Stinkt Landelijk.

Ze herkennen elkaars problemen, zegt Roel van Tiel van Vereniging Dorpsbelang Hees. Hij verzet zich met vele anderen tegen de Nijmeegse asfaltcentrale. "Tegen muren oplopen, geen gehoor krijgen, problemen wegpoetsen door wethouders en overal gebagatelliseerd worden: maak je geen zorgen, ga rustig slapen."

Directie in Limburg al aansprakelijk gesteld

In Den Bosch is de directie al gezegd dat die hoofdelijk aansprakelijk kan worden gehouden voor gezondheidsschade veroorzaakt door de productie van asfalt.

In het Limburgse Stein is dat al concreter gebeurd. Daar heeft de omgevingsdienst de centrale AsfaltNu Stein als vestiging, het bedrijf AsfaltNU, de algemeen directeur van AsfaltNU en de leidinggevende van de vestiging aansprakelijk gesteld.

"Ik wou dat we ook zover waren hier in Nijmegen", zegt Van Tiel. Het voornemen van de omwonenden is om dat nu zelf voor alle betrokken asfaltcentrales te gaan doen.

Zie ook: GLD Dossier asfaltcentrale

In februari bleek dat van de 29 actieve asfaltcentrales er maar acht voldoen aan de gestelde normen. Tien overschrijden de emissiewaarde voor benzeen. Van elf was het onbekend.

Het ministerie bleek het allemaal sinds 2018 te weten, maar er werd niet ingegrepen. Nu bleek deze zomer na een meting in Nijmegen dat er zeventien keer meer schadelijke stoffen werden uitgestoten dan toegestaan.

'Dan moeten die toko's eigenlijk allemaal dicht'

De omwonenden lopen naar eigen zeggen tegen muren aan bij hun gemeentebesturen. Bergen op Zoom is de enige plek waar omwonenden zich wel geholpen voelen door hun gemeentebestuur.

De gemeente zet daar met een gerechtelijke uitspraak in de hand stevig in op handhaving. De asfaltcentrale daar heeft inmiddels maatregelen getroffen, maar die maken nog steeds niet dat de productie van asfalt aan de normen voldoet.

Dat onderstreept gelijk het probleem. "Als je de wet heel erg hard gaat afdwingen dan moeten die toko's eigenlijk allemaal dicht. En dat is natuurlijk een onmogelijke spagaat, want uiteindelijk heb je in Nederland altijd wel ergens asfalt nodig." De omwonenden die zich hebben verenigd in het actiecomité hebben hun hoop gevestigd op de landelijke politiek.

Commotie geland in de Tweede Kamer

Inmiddels is alle ophef rond asfaltcentrales ook in de Tweede Kamer geland. D66-kamerlid Kiki Hagen stelde naar aanleiding van de ontstane commotie in Nijmegen al Kamervragen.

Deze dinsdag heeft de kamer een motie aangenomen van Sandra Beckerman (SP) en Eva van Esch (PvdD). Die motie geeft het kabinet opdracht om op een rij te zetten hoeveel schadelijke stoffen Nederlandse asfaltfabrieken uitstoten.

Een motie van Pieter Grinwis (ChristenUnie) haalde het ook. Die motie geeft de regering opdracht om te gaan praten met provincies, gemeenten en het RIVM over hoe er beter gecontroleerd kan gaan worden.

"Terecht dat de omwonenden samen optrekken", zegt SP-kamerlid Beckerman. "Want het is nogal wat dat hier naar boven komt. Vooral ook dat het sinds 2018 gewoon bekend was en dat bewust is gekozen om het belang van de fabrieken boven het belang van de omwonenden te laten gaan. Dat vind ik nogal wat."

In november komen de asfaltcentrales weer aan de orde tijdens de begrotingsbehandeling. Ook Beckerman is kritisch over de rol van de omgevingsdiensten. "We hebben nu een stapel rapporten die laten zien dat het failliet is. Het is zo lek als een mandje."

Stinkende rook over Nijmegen-West

Deze woensdag liepen de emoties weer op in Nijmegen-West. Al in de vroege ochtend roken mensen daar de bekende teerlucht en zagen rook uit de pijp van asfaltcentrale APN komen die over de wijk werd geblazen. Na vele klachten uit de wijk kwamen controleurs van de omgevingsdienst ODRN uiteindelijk begin van de middag controleren.

Maar de asfaltfabriek was toen al gestopt met de productie en de schoorsteen rookte niet meer. Omwonenden vonden een kaartje in de brievenbus van de inspecteur: '13 uur ter plaatse geweest. Geen geuroverlast kunnen constateren.'

Afbeelding
Een berichtje van de inspecteur van de ODRN. Foto: Vereniging Dorpsbelang Hees